BlogBảng và quy tắc chuyển đổi Decimal -- Binary -- Hex
Bố cục bài viết
Trang này
Ngày tạo
08/08/2026
Cập nhật
Lượt xem
4
Đọc
6m
Bảng và quy tắc chuyển đổi Decimal – Binary – Hex
1. Ba hệ số cần nhớ
Hệ Tên Ký hiệu sử dụng Ví dụ
Decimal Thập phân 0–9 48
Binary Nhị phân 0, 1 110000
Hexadecimal (Hex) Thập lục phân 0–9, A–F 30
2. Bảng 0–15
Đây là bảng quan trọng nhất vì 1 ký tự Hex tương ứng với đúng 4 bit.
Decimal Hex Binary (4 bit)
0 `0` `0000`
1 `1` `0001`
2 `2` `0010`
3 `3` `0011`
4 `4` `0100`
5 `5` `0101`
6 `6` `0110`
7 `7` `0111`
8 `8` `1000`
9 `9` `1001`
10 `A` `1010`
11 `B` `1011`
12 `C` `1100`
13 `D` `1101`
14 `E` `1110`
15 `F` `1111`
Mẹo nhớ
4 bit có giá trị:
8 | 4 | 2 | 1
Ví dụ:
1010= 8 + 2 = 10 =AHex1101= 8 + 4 + 1 = 13 =DHex1111= 8 + 4 + 2 + 1 = 15 =FHex
3. Quy tắc quan trọng nhất
1 ký tự Hex = 4 bit
Ví dụ:
A 3
↓ ↓
1010 0011
Vì vậy:
A3 Hex = 10100011 Binary
Tương tự:
30 Hex = 0011 0000 Binary
4. Đổi Decimal → Hex
Quy tắc
Chia số thập phân cho 16, lấy thương và số dư.
- Nếu số dư từ 0–9 → giữ nguyên.
- Nếu số dư:
- 10 →
A - 11 →
B - 12 →
C - 13 →
D - 14 →
E - 15 →
F
- 10 →
Ví dụ 1: 48 → Hex
48 ÷ 16 = 3 dư 0
Thương = 3
Dư = 0
→ 30
Kiểm tra:
30 Hex
= 3 × 16 + 0
= 48 Decimal
Vậy:
48₁₀ = 30₁₆
Ví dụ 2: 56 → Hex
56 ÷ 16 = 3 dư 8
→ 38
Kiểm tra:
38 Hex
= 3 × 16 + 8
= 56 Decimal
Vậy:
56₁₀ = 38₁₆
Một số ví dụ
Decimal Hex
15 `F`
16 `10`
17 `11`
31 `1F`
32 `20`
48 `30`
50 `32`
56 `38`
64 `40`
100 `64`
255 `FF`
Lưu ý:
32 Hexkhông phải 32 Decimal.
32 Hex = 3 × 16 + 2 = 50 Decimal.
5. Đổi Hex → Decimal
Mỗi vị trí của Hex có giá trị theo lũy thừa của 16:
... | 16² | 16¹ | 16⁰
Với một số có 2 chữ số:
AB Hex
= A × 16 + B
Trong đó:
- A = 10
- B = 11
Ví dụ: 30 Hex → Decimal
30
= 3 × 16 + 0
= 48
Vậy:
30₁₆ = 48₁₀
Ví dụ: 38 Hex → Decimal
38
= 3 × 16 + 8
= 56
Vậy:
38₁₆ = 56₁₀
Ví dụ: A3 Hex → Decimal
A3
= 10 × 16 + 3
= 160 + 3
= 163
Vậy:
A3₁₆ = 163₁₀
6. Đổi Binary → Hex
Đây là cách rất dễ vì:
Cứ chia Binary thành từng nhóm 4 bit từ phải sang trái.
Sau đó tra bảng 0–F.
Ví dụ: 00110000 → Hex
Chia thành:
0011 0000
↓ ↓
3 0
→ 30 Hex
Vậy:
00110000₂ = 30₁₆
Ví dụ: 10100011 → Hex
1010 0011
↓ ↓
A 3
→ A3 Hex
Vậy:
10100011₂ = A3₁₆
7. Đổi Hex → Binary
Làm ngược lại:
Mỗi ký tự Hex đổi thành 4 bit.
Tra bảng:
3 → 0011
8 → 1000
Do đó:
38 Hex
= 0011 1000 Binary
Ví dụ:
A3 Hex
A → 1010
3 → 0011
→ 10100011 Binary
8. Đổi Decimal → Binary
Có hai cách phổ biến.
Cách 1: Chia liên tiếp cho 2
Chia số cho 2, ghi lại số dư. Tiếp tục chia thương cho 2 cho đến khi thương bằng 0.
Sau đó đọc các số dư từ dưới lên.
Ví dụ: 13 → Binary
13 ÷ 2 = 6 dư 1
6 ÷ 2 = 3 dư 0
3 ÷ 2 = 1 dư 1
1 ÷ 2 = 0 dư 1
Đọc từ dưới lên:
1101
Vậy:
13₁₀ = 1101₂
Cách 2: Dùng các giá trị 8–4–2–1
Ví dụ 13:
8 + 4 + 1 = 13
Đặt vào:
8 4 2 1
1 1 0 1
→ 1101
9. Đổi Binary → Decimal
Dùng các giá trị của từng bit.
Ví dụ:
1101
Tương ứng:
8 4 2 1
1 1 0 1
Tính:
8 + 4 + 0 + 1 = 13
Vậy:
1101₂ = 13₁₀
10. Mối quan hệ giữa Binary và Hex
Đây là phần nên nhớ nhất:
1 Hex = 4 Binary bits
2 Hex = 8 Binary bits
4 Hex = 16 Binary bits
Ví dụ:
A3 Hex
↓
1010 0011 Binary
Và:
30 Hex
↓
0011 0000 Binary
↓
48 Decimal
11. Ví dụ tổng hợp: số 56
Decimal → Hex
56 ÷ 16 = 3 dư 8
→ 38 Hex
Hex → Binary
3 → 0011
8 → 1000
→ 00111000 Binary
Binary → Decimal
00111000
= 32 + 16 + 8
= 56
Vậy:
56 Decimal
= 38 Hex
= 00111000 Binary
12. Một số ví dụ tổng hợp
Decimal Hex Binary
0 `0` `00000000`
1 `1` `00000001`
2 `2` `00000010`
3 `3` `00000011`
4 `4` `00000100`
5 `5` `00000101`
8 `8` `00001000`
9 `9` `00001001`
10 `A` `00001010`
11 `B` `00001011`
12 `C` `00001100`
13 `D` `00001101`
14 `E` `00001110`
15 `F` `00001111`
16 `10` `00010000`
32 `20` `00100000`
48 `30` `00110000`
50 `32` `00110010`
56 `38` `00111000`
64 `40` `01000000`
100 `64` `01100100`
255 `FF` `11111111`
13. Cần nhớ 5 điều này
- Binary chỉ có
0và1. - Hex có
0–9vàA–F. - 1 ký tự Hex = 4 bit.
- Decimal → Hex: chia cho 16, lấy thương và số dư.
- Hex → Decimal: nhân từng vị trí với lũy thừa của 16.
Công thức nhanh
Hex → Decimal
Với số Hex 2 chữ số XY:
XY = X × 16 + Y
Decimal → Hex
N ÷ 16 → thương + dư
Nếu thương vẫn ≥ 16 thì tiếp tục chia thương cho 16 và đọc các số dư từ dưới lên.